Stanford Üniversitesi İnsan Merkezli Yapay Zeka Enstitüsü’nün (HAI) 2026 Yapay Zeka Endeksi Raporu, küresel teknoloji rekabetinde dikkat çekici bir değişime işaret etti. Rapora göre Çin, yapay zeka performansında ABD ile arasındaki farkı hızla kapatarak iki ülke arasındaki rekabeti yeni bir seviyeye taşıdı.
PERFORMANS FARKI HIZLA AZALDI
Raporda, büyük dil modellerinin performansını ölçen “Arena skorları” üzerinden yapılan değerlendirmede, ABD ile Çin arasındaki farkın son üç yılda dramatik şekilde azaldığı belirtildi.
2023 yılında ABD’nin önde gelen modeli açık ara öndeyken, 2026 itibarıyla farkın yalnızca 39 puana kadar düştüğü ve en iyi iki model arasındaki farkın yüzde 3’ün altına gerilediği kaydedildi.
ÇİN PATENT VE ÜRETİMDE ÖNDE
ABD, en gelişmiş yapay zeka modeli sayısında liderliğini sürdürse de Çin, akademik yayınlar ve patentlerde öne çıkıyor.
2024 verilerine göre, yapay zeka alanındaki atıfların yüzde 20,6’sı Çin kaynaklı olurken, ABD’nin payı yüzde 12,6’da kaldı. Ayrıca Çin, yıllık 295 bini aşan kurulumla endüstriyel robot kullanımında dünya lideri konumunda bulunuyor.
YATIRIM VE ALTYAPI YARIŞI
ABD, özel sektör yatırımlarında hâlâ açık ara önde yer alıyor. 2025 yılında yapay zeka alanında 285,9 milyar dolarlık yatırım yapılırken, bu rakam Çin’de 12,4 milyar dolar seviyesinde kaldı.
Ancak Çin’in enerji altyapısına yaptığı yatırımlar ve yüksek elektrik kapasitesi, yapay zeka altyapısının büyümesi açısından önemli bir avantaj sağlıyor.
YETENEK GÖÇÜNDE DENGELER DEĞİŞİYOR
Raporda, ABD’ye gelen yapay zeka uzmanı sayısında son yıllarda ciddi bir düşüş yaşandığına da dikkat çekildi. 2017’den bu yana ABD’ye yönelen uzman sayısının yüzde 89 azaldığı, bu düşüşün son dönemde hızlandığı belirtildi.
Öte yandan Çin’in kendi yetiştirdiği insan kaynağını güçlendirdiği ve yurt dışında eğitim alan araştırmacıların önemli bir kısmının ülkeye geri döndüğü ifade edildi.
REKABETTE YENİ DÖNEM
Uzmanlara göre, yapay zeka yarışında ABD hâlâ güçlü konumunu korusa da Çin’in hızlı yükselişi küresel dengeleri yeniden şekillendiriyor.
Rapor, mevcut eğilimin devam etmesi halinde teknolojik liderlik mücadelesinin daha da sertleşeceğine işaret ediyor.
News
